zł PLN
  • zł PLN
  • $ USD
  • € EUR
  • £ GBP

Wyroby w tym gatunku

735 pozycji w katalogu

Produkt Średnica zewnętrzna Ścianka Średnica wewnętrzna Gatunek Dostępność Cena Akcja
Rura nierdzewna bez szwu średnica 2mm x 0,3mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-OS/002.00X00.30/1.4404_P 2,00mm 0,3mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 97,83 zł (79,54 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 3mm x 0,3mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-OS/003.00X00.30/1.4404_P 3,00mm 0,3mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 89,48 zł (72,75 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 3mm x 0,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/003.00X00.50/316L/NL_P 3,00mm 0,5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 73,97 zł (60,14 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 4mm x 0,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/004.00X00.50/316L_P 4,00mm 0,5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 81,13 zł (65,96 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 4 x 1mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/004.00X01.00/316L_P 4,00mm 1mm – 1.4401, 1.4404… na zamówienie 36,32 zł (29,53 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 4mm x 1mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-OS/004.00X01.00/316L_P 4,00mm 1mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 71,59 zł (58,20 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 4,76mm x 0,89mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-OS/004.76X00.89/1.4404_P 4,76mm 0,89mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 83,52 zł (67,90 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 6mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/006.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 10,52 zł (8,55 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 6mm x 1mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-OS/006.00X01.00/1.4404_P 6,00mm 1mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 83,52 zł (67,90 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 6mm x 1,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/006.00X01.50/1.4404_P 6,00mm 1,5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 98,47 zł (80,06 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 6,35mm x 0,89mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-AR/006.35X00.89/1.4404_P 6,35mm 0,89mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 83,52 zł (67,90 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 8mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/008.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 18,90 zł (15,37 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 8mm x 0,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/008.00X00.50/316L_P 8,00mm 0,5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 97,83 zł (79,54 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 8mm x 1mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-OS/008.00X01.00/1.4404_P 8,00mm 1mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 95,45 zł (77,60 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu średnica 9,53mm x 0,89mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-AR/009.53X00.89/1.4404_P 9,53mm 0,89mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 107,38 zł (87,30 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 10mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/010.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 29,57 zł (24,04 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN6 średnica 12mm x 1mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MX/012.00X01.00/1.4404_P DN6 / 12,00mm 1mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 52,50 zł (42,68 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN10 średnica 15,88mm x 0,89mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-OS/015.88X00.89/1.4404_P DN10 / 15,88mm 0,89mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 173,00 zł (140,65 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 16mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/016.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 64,85 zł (52,72 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN10 średnica 17,2mm x 2,9mm ze stali TP316 / S31600 / TP316L / S31603 / 1.4401 / X5CrNiMo 17-12-2 / 1.4404 / X2CrNiMo 17-12-2 S-RR/017.20X02.90/1.4404/NL_P DN10 / 17,20mm 2,9mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 250,55 zł (203,70 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 18mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/018.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 82,82 zł (67,33 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN10 średnica 18mm x 3mm ze stali 1.4401 / X5CrNiMo 17-12-2 / 1.4404 / X2CrNiMo 17-12-2 S-RR/018.00X03.00/1.4404/NL_P DN10 / 18,00mm 3mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 229,08 zł (186,24 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 20mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/020.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 99,29 zł (80,72 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN15 średnica 21,34mm x 2,11mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/021.34X02.11/1.4404_P DN15 / 21,34mm 2,11mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 199,25 zł (161,99 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN15 średnica 21,3mm x 2,6mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MX/021.30X02.60/1.4404_P DN15 / 21,30mm 2,6mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 114,59 zł (93,16 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN15 średnica 21,3mm x 3,73mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/021.30X03.73/1.4404_P DN15 / 21,30mm 3,73mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 906,76 zł (737,20 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 25mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PGL/025.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 170,25 zł (138,41 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN20 średnica 25,4mm x 2,11mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/025.40X02.11/1.4404_P DN20 / 25,40mm 2,11mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 245,41 zł (199,52 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN20 średnica 26,9mm x 2,87mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-SH/026.90X02.87/1.4404_P DN20 / 26,90mm 2,87mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 321,07 zł (261,03 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN20 średnica 28mm x 2mm ze stali 1.4401 / 1.4404 S-RR/028.00X02.00/1.4404/NL_P DN20 / 28,00mm 2mm – 1.4401, 1.4404 na stanie 243,39 zł (197,88 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 30mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/030.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 230,14 zł (187,11 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN25 średnica 33,7mm x 2mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/033.70X02.00/1.4404/NL_P DN25 / 33,70mm 2mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 268,54 zł (218,33 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN25 średnica 33,7mm x 2mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/033.70X02.00/1.4404_P DN25 / 33,70mm 2mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 268,54 zł (218,33 zł netto)
Redukcja koncentryczna bezszwowa nierdzewna kwasoodporna DN25 33,7 x 5,6mm / DN20 26,9 x 3,91mm gatunek stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RDK-MZ2/033.70X05.60/026.90X03.91/1.4404 DN25 / 33,70mm 5,6mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 48,95 zł (39,80 zł netto) Do koszyka
Redukcja koncentryczna bezszwowa nierdzewna kwasoodporna DN25 33,7 x 5,6mm / DN20 26,9 x 4mm gatunek stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RDK-MZ2/033.70X05.60/026.90X04.00/1.4404 DN25 / 33,70mm 5,6mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 48,95 zł (39,80 zł netto) Do koszyka
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 35mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PGL/035.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 329,23 zł (267,67 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN32 średnica 42,16mm x 4,85mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/042.16X04.85/1.4404_P DN32 / 42,16mm 4,85mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 141,88 zł (928,36 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN32 średnica 42,4mm x 4,85mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-SH/042.40X04.85/1.4401_P DN32 / 42,40mm 4,85mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 823,53 zł (669,54 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN32 średnica 42,4mm x 4,85mm ze stali 1.4401 / 316 / 1.4404 / 316L S-RR-MZ2/042.40X04.85/1.4404_P DN32 / 42,40mm 4,85mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 823,53 zł (669,54 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 45mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/045.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 547,57 zł (445,18 zł netto)
Redukcja koncentryczna bezszwowa nierdzewna kwasoodporna DN40 48,3 x 5,08mm / DN20 26,9 x 3,91mm gatunek stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RDK-MZ2/048.30X05.08/026.90X03.91/1.4404 DN40 / 48,30mm 5,08mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 70,95 zł (57,68 zł netto) Do koszyka
Redukcja koncentryczna bezszwowa nierdzewna kwasoodporna DN40 48,3 x 5,08mm / DN20 26,9 x 4mm gatunek stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RDK-MZ2/048.30X05.08/026.90X04.00/1.4404 DN40 / 48,30mm 5,08mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 70,95 zł (57,68 zł netto) Do koszyka
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 50mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/050.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 675,38 zł (549,09 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 55mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PGL/055.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 163,04 zł (132,55 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN40 średnica 56mm x 14mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/056.00X14.00/1.4404_P DN40 / 56,00mm 14mm 28,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 1 274,58 zł (1 036,24 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 60mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PZ/060.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 900,90 zł (732,44 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN50 średnica 60mm x 10mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/060.00X10.00/1.4404_P DN50 / 60,00mm 10mm 40,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 1 084,46 zł (881,67 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN50 średnica 60mm x 10mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-RT/060.00X10.00/1.4404_P DN50 / 60,00mm 10mm 40,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 1 094,91 zł (890,17 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN50 średnica 60,3mm x 5,56mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-SH/060.30X05.56/1.4401_P DN50 / 60,30mm 5,56mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 743,02 zł (604,08 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN50 średnica 60,3mm x 8,74mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-RT/060.30X08.74/1.4401_P DN50 / 60,30mm 8,74mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 086,40 zł (883,25 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN50 średnica 63mm x 6,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/063.00X06.50/1.4404_P DN50 / 63,00mm 6,5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 797,34 zł (648,24 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 70mm ze stali 1.4401/1.4404/316/316L S-PZ/070.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 251,75 zł (1 017,68 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN65 średnica 71mm x 15,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/071.00X15.50/1.4404_P DN65 / 71,00mm 15,5mm 40,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 1 865,31 zł (1 516,51 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN65 średnica 73,03mm x 3,05mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/073.03X03.05/1.4404/NL_P DN65 / 73,03mm 3,05mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 651,67 zł (529,81 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN65 średnica 75mm x 12,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/075.00X12.50/1.4404_P DN65 / 75,00mm 12,5mm 50,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 1 693,62 zł (1 376,93 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN65 średnica 76,1mm x 2,9mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/076.10X02.90/1.4404_P DN65 / 76,10mm 2,9mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 080,19 zł (878,20 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN65 średnica 76,1mm x 3,6mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/076.10X03.60/1.4404_P DN65 / 76,10mm 3,6mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 272,25 zł (1 034,35 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN65 średnica 76,1mm x 5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/076.10X05.00/1.4404_P DN65 / 76,10mm 5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 637,75 zł (1 331,50 zł netto)
Redukcja koncentryczna bezszwowa nierdzewna kwasoodporna DN65 76,1 x 5,6mm / DN40 48,3 x 5,08mm gatunek stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RDK-MZ2/076.10X05.60/048.30X05.08/1.4404 DN65 / 76,10mm 5,6mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 129,95 zł (105,65 zł netto) Do koszyka
Rura nierdzewna bez szwu DN65 średnica 76,1mm x 7,1mm ze stali 1.4401 / 316 / 1.4404 / 316L S-RR-MZ2/076.10X07.10/1.4404_P DN65 / 76,10mm 7,1mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 259,06 zł (1 023,63 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN65 średnica 80mm x 20mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/080.00X20.00/1.4404_P DN65 / 80,00mm 20mm 40,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 2 601,54 zł (2 115,07 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN80 średnica 85mm x 20mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/085.00X20.00/1.4404_P DN65 / 85,00mm 20mm 45,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 2 818,82 zł (2 291,72 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN80 średnica 88,9mm x 3,05mm ze stali TP316 / S31600 / TP316L / S31603 / 1.4401 / X5CrNiMo 17-12-2 / 1.4404 / X2CrNiMo 17-12-2 S-RR/088.90X03.05/1.4404/NL_P DN80 / 88,90mm 3,05mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 788,34 zł (640,93 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN80 średnica 88,9mm x 5,49mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/088.90X05.49/1.4404_P DN80 / 88,90mm 5,49mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 577,22 zł (1 282,29 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN80 średnica 88,9mm x 5,49mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/088.90X05.49/1.4404_P DN80 / 88,90mm 5,49mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 911,64 zł (741,17 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN80 średnica 88,9mm x 11,13mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/088.90X11.13/1.4404_P DN80 / 88,90mm 11,13mm 66,64mm 1.4401, 1.4404… na stanie 8 990,93 zł (7 309,70 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN90 średnica 90mm x 20mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/090.00X20.00/1.4404_P DN90 / 90,00mm 20mm 50,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 3 036,10 zł (2 468,37 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN90 średnica 100mm x 22mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/100.00X22.00/1.4404_P DN90 / 100,00mm 22mm 56,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 3 720,92 zł (3 025,14 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 106mm x 13mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/106.00X13.00/1.4404_P DN100 / 106,00mm 13mm 80,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 2 620,94 zł (2 130,85 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 106mm x 21,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/106.00X21.50/1.4404_P DN100 / 106,00mm 21,5mm 63,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 3 938,20 zł (3 201,79 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 106mm x 25mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/106.00X25.00/1.4404_P DN100 / 106,00mm 25mm 56,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 4 390,22 zł (3 569,28 zł netto)
Pręt okrągły nierdzewny kwasoodporny średnica 110mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-PGL/110.00/1.4404_P – – – 1.4401, 1.4404… na stanie 3 030,37 zł (2 463,72 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 112mm x 24,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/112.00X24.50/1.4404_P DN100 / 112,00mm 24,5mm 63,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 4 647,27 zł (3 778,27 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN100 średnica 114,3mm x 6,3mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-SH/114.30X06.30/1.4404_P DN100 / 114,30mm 6,3mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 712,10 zł (1 391,95 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN100 średnica 114,3mm x 8,56mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/114.30X08.56/1.4404_P DN100 / 114,30mm 8,56mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 2 996,14 zł (2 435,89 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 114,3mm x 13,49mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/114.30X13.49/1.4404_P DN100 / 114,30mm 13,49mm 87,32mm 1.4401, 1.4404… na stanie 14 112,53 zł (11 473,60 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 114,3mm x 17,12mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/114.30X17.12/1.4404_P DN100 / 114,30mm 17,12mm 80,06mm 1.4401, 1.4404… na stanie 17 274,73 zł (14 044,50 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 118mm x 19mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/118.00X19.00/1.4404_P DN100 / 118,00mm 19mm 80,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 4 077,88 zł (3 315,35 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN100 średnica 118mm x 23,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/118.00X23.50/1.4404_P DN100 / 118,00mm 23,5mm 71,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 4 815,08 zł (3 914,70 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN125 średnica 125mm x 27mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/125.00X27.00/1.4404_P DN125 / 125,00mm 27mm 71,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 5 736,58 zł (4 663,89 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN125 średnica 139,7mm x 4mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR/139.70X04.00/1.4404_P DN125 / 139,70mm 4mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 1 726,41 zł (1 403,59 zł netto)
Redukcja koncentryczna bezszwowa nierdzewna kwasoodporna DN125 139,7 x 4,5mm / DN80 88,9 x 3,05mm gatunek stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RDK-MZ2/139.70X04.50/088.90X03.05/1.4404 DN125 / 139,70mm 4,5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 449,95 zł (365,81 zł netto) Do koszyka
Redukcja koncentryczna bezszwowa nierdzewna kwasoodporna DN125 139,7 x 4,5mm / DN80 88,9 x 3,2mm gatunek stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RDK-MZ2/139.70X04.50/088.90X03.20/1.4404 DN125 / 139,70mm 4,5mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 449,95 zł (365,81 zł netto) Do koszyka
Rura nierdzewna bez szwu DN125 średnica 139,7mm x 8,8mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-SH/139.70X08.80/1.4404_P DN125 / 139,70mm 8,8mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 2 909,03 zł (2 365,07 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN125 średnica 139,7mm x 8,8mm ze stali 1.4401 / 316 / 1.4404 / 316L S-RR-MZ2/139.70X08.80/1.4404_P DN125 / 139,70mm 8,8mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 2 909,03 zł (2 365,07 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN125 średnica 140mm x 14mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/140.00X14.00/1.4404_P DN125 / 140,00mm 14mm 112,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 3 824,71 zł (3 109,52 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 150mm x 12,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/150.00X12.50/1.4404_P DN150 / 150,00mm 12,5mm 125,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 3 726,74 zł (3 029,87 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 160mm x 20mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/160.00X20.00/1.4404_P DN150 / 160,00mm 20mm 120,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 6 070,26 zł (4 935,17 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 160mm x 24mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/160.00X24.00/1.4404_P DN150 / 160,00mm 24mm 112,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 7 076,15 zł (5 752,97 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN150 średnica 168,3mm x 3,4mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/168.30X03.40/1.4404_P DN150 / 168,30mm 3,4mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 2 403,66 zł (1 954,20 zł netto)
Rura nierdzewna bez szwu DN150 średnica 168,3mm x 3,4mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-SH/168.30X03.40/1.4404_P DN150 / 168,30mm 3,4mm – 1.4401, 1.4404… na stanie 2 052,52 zł (1 668,72 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 168,3mm x 10,97mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ3/168.30X10.97/1.4404_P DN150 / 168,30mm 10,97mm 146,36mm 1.4401, 1.4404… na stanie 5 605,82 zł (4 557,58 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 168,3mm x 10,97mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-SH/168.30X10.97/1.4404_P DN150 / 168,30mm 10,97mm 146,36mm 1.4401, 1.4404… na stanie 3 993,31 zł (3 246,59 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 170mm x 20mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/170.00X20.00/1.4404_P DN150 / 170,00mm 20mm 130,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 6 503,85 zł (5 287,68 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 170mm x 32mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/170.00X32.00/1.4404_P DN150 / 170,00mm 32mm 106,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 9 573,90 zł (7 783,66 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 180mm x 15mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/180.00X15.00/1.4404_P DN150 / 180,00mm 15mm 150,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 5 365,07 zł (4 361,85 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN150 średnica 180mm x 27,5mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/180.00X27.50/1.4404_P DN150 / 180,00mm 27,5mm 125,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 9 091,81 zł (7 391,72 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN200 średnica 190mm x 20mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/190.00X20.00/1.4404_P DN150 / 190,00mm 20mm 150,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 7 371,03 zł (5 992,71 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN200 średnica 190mm x 29mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/190.00X29.00/1.4404_P DN150 / 190,00mm 29mm 132,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 10 121,95 zł (8 229,23 zł netto)
Rura tuleja nierdzewna bez szwu DN200 średnica 190mm x 42mm ze stali 1.4401 / 1.4404 / 316 / 316L S-RR-MZ4/190.00X42.00/1.4404_P DN150 / 190,00mm 42mm 106,00mm 1.4401, 1.4404… na stanie 13 475,24 zł (10 955,48 zł netto)

Stal 1.4401 – charakterystyka materiału

Oznaczenia równoważne

Stal 1.4401, znana także jako X5CrNiMo17-12-2 lub AISI 316, to jeden z najlepiej rozpoznawalnych i najszerzej stosowanych stopów stali nierdzewnej. W tym artykule omówione zostaną definicje i klasyfikacje stali kwasoodpornych austenitycznych, szczegółowa charakterystyka i skład chemiczny 1.4401, technologie produkcji i obróbki, porównanie z innymi gatunkami stali oraz typowe zastosowania, zasady konserwacji, obowiązujące normy, a także kierunki rozwoju i innowacje. Tekst powstał z myślą o inżynierach, projektantach, specjalistach ds. utrzymania ruchu oraz wszystkich zainteresowanych właściwościami i praktycznym zastosowaniem tej grupy materiałów.

Definicja i klasyfikacja stali kwasoodpornych austenitycznych

Podstawowe cechy stali kwasoodpornych

Stale kwasoodporne i nierdzewne austenityczne to grupa stopów żelaza, których wspólną cechą jest wysoka zawartość chromu i dodatków stabilizujących strukturę austenityczną. Główne cechy tych materiałów to:

  • Wysoka odporność na korozję w wielu środowiskach chemicznych dzięki warstwie pasywnej tlenków chromu tworzącej się na powierzchni.
  • Austenityczna struktura krystaliczna (FCC), stabilizowana głównie przez nikiel oraz dodatki takie jak azot; struktura ta nadaje stali dużą plastyczność i udarność, szczególnie w niskich temperaturach.
  • Brak lub znikomą magnetyczność w stanie wyżarzonym; magnetyzm może pojawić się po obróbce plastycznej na zimno z powodu transformacji austenitu w martenzyt.
  • Doskonała spawalność i formowalność, choć specyfika zastosowań wymaga stosowania odpowiednich procedur spawania i obróbki cieplnej, aby uniknąć zjawisk takich jak zasadowanie węglikami chromu (sensytyzacja).

Te cechy składają się na szerokie pole zastosowań austenitycznych stali nierdzewnych w przemyśle chemicznym, spożywczym, medycznym, energetycznym i budownictwie.

Różnice między stalami nierdzewnymi a kwasoodpornymi

Określenia „nierdzewna” i „kwasoodporna” bywa używane zamiennie, lecz istnieją między nimi subtelne rozróżnienia:

  • Stal nierdzewna to termin ogólny odnoszący się do stopów, które dzięki warstwie pasywnej wykazują zwiększoną odporność na korozję w porównaniu ze zwykłą stalą węglową.
  • Stal kwasoodporna zwykle oznacza gatunki zaprojektowane specjalnie do pracy w agresywnych środowiskach chemicznych, w tym w roztworach kwasów i chlorków. Mają one dodatkowe składniki stopowe (np. molibden), które poprawiają odporność na punktowe ataki i wżery.

W praktyce AISI 316 (1.4401) zalicza się zarówno do stali nierdzewnych, jak i do kwasoodpornych, ponieważ jej skład zapewnia wyraźną odporność na działanie chlorków i wielu agresywnych chemicznie środowisk.

Klasyfikacja stali austenitycznych w standardach międzynarodowych

Stale austenityczne klasyfikuje się według różnych norm i systemów oznaczeń:

  • EN / DIN (Europa) – numer materiału (np. 1.4401) i symbol chemiczny (X5CrNiMo17-12-2).
  • AISI / ASTM (USA) – oznaczenia takie jak AISI 316 lub UNS S31600.
  • ISO i EN 10088 – określają zasady klasyfikacji, wymagania chemiczne i mechaniczne.
  • ASTM A240 – normy dotyczące płyt i taśm nierdzewnych używanych w instalacjach ciśnieniowych i dekoracyjnych.

Systemy te są powiązane i pozwalają inżynierom i zakupowcom z różnych regionów szybko zidentyfikować odpowiedni gatunek stali i jej właściwości.

Charakterystyka stali 1.4401 X5CrNiMo17-12-2 (AISI 316)

Historia i geneza oznaczenia 1.4401 / AISI 316

Korzenie stali AISI 316 sięgają rozwoju przemysłu stali nierdzewnej w pierwszej połowie XX wieku, kiedy to dążono do zwiększenia odporności na korozję w obecności jonów chlorkowych. Wprowadzenie molibdenu jako dodatku stopowego w latach 30. i 40. XX wieku znacząco poprawiło odporność na punktową korozję, co doprowadziło do powstania gatunków takich jak 316. Oznaczenie:

  • X5CrNiMo17-12-2 (według systemu EN) wskazuje na orientacyjne zawartości pierwiastków: 0,05% C (X5), 17% Cr, 12% Ni i około 2% Mo.
  • 1.4401 to numer materiałowy w systemie EN/DIN, szeroko stosowany w dokumentacji technicznej.
  • AISI 316 / UNS S31600 to ekwiwalentne oznaczenia według amerykańskich standardów.

Ewolucja oznaczeń odzwierciedla potrzebę standaryzacji, która ułatwia handel, produkcję i kontrolę jakości na skalę globalną.

Główne właściwości mechaniczne i fizyczne

Stal 1.4401 charakteryzuje się zestawem właściwości, które czynią ją uniwersalnym materiałem konstrukcyjnym:

  • Wytrzymałość na rozciąganie: dla gatunku 316 typowe wartości to rzędu 500–700 MPa w zależności od stanu obróbki i grubości; wartość granicy plastyczności (Rp0.2) zwykle mieści się w przedziale 200–300 MPa.
  • Plastyczność i ciągliwość: austenityczna struktura nadaje wysoki procent wydłużenia przy zerwaniu (zwykle >40% dla cienkich blach), co ułatwia formowanie i tłoczenie.
  • Twardość: umiarkowana, łatwa do kształtowania; możliwe umocnienie przez obróbkę na zimno.
  • Temperaturowe właściwości mechaniczne: dobra udarność nawet w niskich temperaturach; zachowanie do zastosowań w temperaturach kriogenicznych jest korzystne w porównaniu z ferromagnetycznymi stalami.
  • Przewodność cieplna i rozszerzalność: niższa przewodność cieplna i wyższy współczynnik rozszerzalności liniowej niż w stali węglowej – istotne przy projektowaniu elementów narażonych na zmiany temperatury.

W praktyce 1.4401 łączy dużą odporność na korozję z właściwościami mechanicznymi przydatnymi w szerokim zakresie zastosowań przemysłowych.

Odporność na korozję i środowiska agresywne

Najważniejszym atutem 1.4401 jest odporność na korozję, szczególnie w środowiskach zawierających chlorki:

  • Pitting i szczelinowe ataki korozyjne: obecność molibdenu znacząco zwiększa odporność na powstawanie wżerów i korozję szczelinową w środowiskach chlorkowych; dzięki temu 316 sprawdza się lepiej w warunkach morskich niż 304.
  • Ogólna odporność na korozję: w większości środowisk przemysłowych stal tworzy trwałą warstwę pasywną tlenków chromu, chroniącą powierzchnię.
  • Nieodporność w każdych warunkach: warto pamiętać, że nawet 316 nie jest niezniszczalna – w warunkach silnie utleniających, wysokotemperaturowych i przy obecności agresywnych kwasów utleniających mogą wystąpić ataki korozyjne. Sensytyzacja (wytrącanie węglików chromu na granicach ziaren) może obniżyć odporność w temperaturach 400–850°C, jeśli nie zastosuje się niskowęglowej wersji (316L) lub stabilizowanych gatunków (316Ti).

Sumarycznie, 1.4401 oferuje doskonały kompromis pomiędzy odpornością korozyjną, właściwościami mechanicznymi i kosztem, co tłumaczy jej szerokie zastosowanie.

Szczegółowy skład chemiczny stali X5CrNiMo17-12-2

W tej sekcji omówimy role poszczególnych pierwiastków stopowych w stali 1.4401 oraz ich wpływ na właściwości końcowe.

Typowy skład chemiczny 1.4401 (zakresy orientacyjne, zgodne z normami EN) wygląda w przybliżeniu następująco:

  • Węgiel (C): do około 0,07% (X5 sugeruje ok. 0,05% jako typową wartość)
  • Chrom (Cr): 16–18%
  • Nikiel (Ni): 10–13%
  • Molibden (Mo): około 2–3%
  • Mangan (Mn): do 2%
  • Krzem (Si): ≤1%
  • Fosfor (P): ≤0,045%
  • Siarka (S): ≤0,015%
  • Azot (N): kontrolowany na poziomie ≤0,11% (często niższy)
  • Żelazo (Fe): reszta

W kolejnych podsekcjach przyjrzymy się znaczeniu kluczowych pierwiastków.

Zawartość chromu i jej rola

Chrom jest fundamentem odporności korozyjnej stali nierdzewnych. W stali 1.4401:

  • Chrom (16–18%) tworzy na powierzchni cienką, szczelną warstwę tlenków chromu (pasatywację), która chroni stal przed dalszą korozją.
  • Minimalna zawartość chromu wynosząca około 12% jest progiem pozwalającym na tworzenie tej warstwy, natomiast wyższe zawartości zwiększają odporność ogólną i przyspieszają odnowę warstwy pasywnej po uszkodzeniu mechanicznym.
  • Chrom wpływa również na twardość i odporność na wysoką temperaturę, ale jego rola w połączeniu z innymi pierwiastkami jest decydująca dla całokształtu właściwości materiału.

Bez odpowiedniej zawartości chromu stal nie spełniałaby definicji „nierdzewnej”.

Funkcja niklu w strukturze stali

Nikiel pełni kluczową rolę jako stabilizator austenitu:

  • Stabilizacja struktury austenitycznej (FCC): nikiel obniża temperaturę transformacji, utrzymując strukturę austenityczną w temperaturze pokojowej; to ona daje stali wysoką plastyczność i udarność.
  • Poprawa plastyczności i spawalności: nikiel zwiększa ciągliwość i ułatwia formowanie plastykowe; pomaga też ograniczać kruchość w niskich temperaturach.
  • Wpływ na odporność na korozję: pośrednio wspiera tworzenie warstwy pasywnej, choć jego rola w odporności na pitting jest mniejsza niż molibdenu.

Zawartość niklu w 1.4401 (około 10–13%) jest optymalnym kompromisem pomiędzy stabilizacją a kosztami.

Mangan, molibden i inne pierwiastki stopowe: wpływ na właściwości

Pozostałe pierwiastki odgrywają istotne, często specjalistyczne funkcje:

  • Molibden (Mo, ~2–3%)– kluczowy dla odporności na pitting i korozję szczelinową. Molibden zwiększa stabilność warstwy pasywnej w środowiskach chlorkowych i morskich. Jego obecność wyróżnia 316 względem 304.
  • Mangan (Mn)– wpływa na zdolność do odtleniania stopu i stabilizuje austenit do pewnego stopnia; w nadmiarze może obniżać odporność na korozję.
  • Krzem (Si)– stosowany zwykle w niewielkich ilościach do odtleniania i poprawy właściwości przy obróbce gorącowalcowanej.
  • Azot (N)– niewielkie domieszki azotu zwiększają wytrzymałość i poprawiają odporność na korozję, w tym na pitting.
  • Węgiel (C)– musi być kontrolowany; zbyt wysokie stężenie sprzyja wytrącaniu węglików chromu przy obróbce cieplnej, co prowadzi do sensytyzacji. Wersja 316L ma obniżone C by ograniczyć to zjawisko.

Kombinacja tych pierwiastków daje stal 1.4401 jej charakterystyczne właściwości: odporność korozyjna, plastyczność i przyzwoitą wytrzymałość mechaniczną.

Proces produkcji i obróbki stali 1.4401

Metody wytopu i rafinacji stali kwasoodpornych

Produkcja 1.4401 wymaga precyzyjnej kontroli składu chemicznego i czystości stali. Najczęściej stosowane procesy to:

  • Wytop w piecu elektrycznym (EAF)– podstawowa metoda wytopu stali nierdzewnej z użyciem złomu nierdzewnego i dodatków stopowych.
  • Rafinacja w procesie AOD (Argon Oxygen Decarburization) lub VOD (Vacuum Oxygen Decarburization)– technologie te pozwalają na precyzyjne obniżenie zawartości węgla i kontrolę rozpuszczonych gazów (np. azotu) oraz na redukcję zanieczyszczeń takich jak siarka i fosfor.
  • Vacuum arc remelting (VAR)– w produkcji specjalistycznych elementów wymagających wysokiej czystości, redukuje inkluzje i poprawia jednorodność.

Kontrola składu na etapie wytopu i rafinacji jest kluczowa dla zapewnienia pożądanych właściwości mechanicznych i odporności na korozję.

Obróbka cieplna i jej wpływ na mikrostrukturę

Obróbce cieplnej przypisuje się funkcje:

  • Wyżarzanie roztwórcze (solution annealing)– typowe wyżarzanie w temperaturach około 1 000–1 100°C w celu rozpuszczenia ewentualnych węglików i przywrócenia jednorodnej austenitycznej mikrostruktury. Po wyżarzaniu konieczne jest szybkie chłodzenie (zwykle przez wodę), aby zapobiec ponownemu wydzielaniu węglików.
  • Odpuszczanie i stabilizacja– niektóre warianty stali (np. 316Ti) zawierają dodatki stabilizujące, które zapobiegają wytrącaniu węglików chromu, co zmniejsza ryzyko sensytyzacji podczas pracy w podwyższonych temperaturach.
  • Nagrzewanie kontrolowane dla obróbki plastycznej– stosowane przy kształtowaniu na gorąco i wałkowaniu, wpływa na wielkość ziarna i końcowe właściwości mechaniczne.

Prawidłowo przeprowadzona obróbka cieplna przywraca odporność korozyjną i właściwości mechaniczne, które mogą zostać zaburzone podczas procesów obróbki plastycznej.

Możliwości obróbki plastycznej i mechanicznej

Stal 1.4401 jest dobrze przystosowana do obróbki mechanicznej i plastycznej:

  • Formowanie i tłoczenie– doskonała plastyczność sprawia, że materiał poddaje się gięciu, tłoczeniu i walcowaniu. W praktyce wymaga jednak uwzględnienia zwiększonego sprężystego odkształcenia i sił potrzebnych do formowania ze względu na wysoką ciągliwość.
  • Obróbka skrawaniem– 316 jest trudniejsza w obróbce skrawaniem niż stale węglowe ze względu na tendencję do odkształceń i zapychania narzędzi; stosuje się specjalne parametry skrawania i narzędzia z powłokami twardymi.
  • Spawanie– bardzo dobra spawalność przy użyciu standardowych technik (MIG, TIG). Należy jednak zadbać o właściwe procedury, aby uniknąć sensytyzacji i zachować odporność korozyjną; stosuje się często wypełniacze o zbliżonym składzie lub niskowęglowe wersje spawalnicze.
  • Obróbka na zimno– powoduje umocnienie materiału poprzez utwardzenie plastyczne; zwiększa wytrzymałość, ale zmniejsza plastyczność. Może też indukować częściową transformację austenitu w martenzyt, co może wpłynąć na magnetyczne właściwości.

Dzięki tym cechom 1.4401 jest materiałem bardzo uniwersalnym w zakresie produkcji elementów o różnorodnej geometrii.

Porównanie 1.4401 z innymi stalami nierdzewnymi i kwasoodpornymi

AISI 304 kontra AISI 316 – różnice i zastosowania

Porównanie dwóch najpopularniejszych gatunków stali nierdzewnej:

  • Skład: 304 (1.4301) zawiera około 18% Cr i 8–10% Ni, bez molibdenu. 316 (1.4401) zawiera podobne ilości Cr, większą zawartość Ni (około 12%) i dodatkowo ~2–3% Mo.
  • Odporność na korozję: 316 ma wyraźnie lepszą odporność na pitting i korozję szczelinową w środowiskach chlorkowych dzięki molibdenowi.
  • Zastosowania: 304 sprawdza się dobrze w zastosowaniach ogólnych, kuchennych i architektonicznych. 316 stosuje się tam, gdzie występuje kontakt z chlorkami, w środowiskach morskich, w przemyśle chemicznym i medycznym.
  • Koszt: 316 jest droższa z powodu dodatku molibdenu i wyższej zawartości niklu.

W praktyce wybór pomiędzy 304 a 316 wynika z analizy środowiska pracy i kosztu życia elementu – tam, gdzie ryzyko punktowego ataku korozji jest duże, 316 jest preferowaną opcją.

Alternatywne stopy molibdenowe i ich przewagi

Poza 316 istnieją inne stopy zawierające molibden lub alternatywy, które oferują różne korzyści:

  • 316L (1.4404)– wersja niskowęglowa minimalizująca ryzyko sensytyzacji; polecana w spawaniu i przy wyższych temperaturach eksploatacji.
  • 316Ti– stabilizowana tytanem, odporna na sensytyzację w wysokich temperaturach.
  • 317L, 318LN– mają większą zawartość molibdenu i/lub zwiększoną zawartość niklu i azotu; oferują lepszą odporność na pitting.
  • Stale duplex (np. 2205)– łączą fazy ferrytyczne i austenityczne, oferując wyższą wytrzymałość i lepszą odporność na korozję w środowiskach chlorkowych niż tradycyjne austenityczne; są jednak trudniejsze w obróbce i droższe.

Wybór alternatyw zależy od specyfiki aplikacji: wymagań dotyczących odporności korozyjnej, wytrzymałości, warunków spawania oraz budżetu.

Koszty i dostępność materiałów

Koszt 1.4401 jest zwykle wyższy niż 304 z powodu dodatku molibdenu i większej zawartości niklu, ale niższy niż niektórych specjalistycznych stali dużej czystości lub stali duplex. Dostępność jest dobra na rynku globalnym – 316 jest jednym z najpopularniejszych gatunków nierdzewnych, dlatego jest łatwo dostępna w formach: blach, rur, profili, drutu i odkuwek. Czynniki wpływające na koszty to ceny surowców (Ni, Mo), popyt przemysłowy i polityka handlowa.

Typowe zastosowania stali X5CrNiMo17-12-2 w przemyśle

Stal 1.4401 dzięki swojej wszechstronności używana jest w wielu branżach. Poniżej omówiono najważniejsze zastosowania i uzasadniono ich wybór materiałowy.

Przemysł chemiczny i petrochemiczny

  • Zastosowania: wymienniki ciepła, reaktory, rurociągi, zbiorniki procesowe, armatura.
  • Uzasadnienie: odporność na działanie chlorków i wielu chemikaliów, dobra spawalność i możliwość pracy w zmiennych temperaturach.
  • Ograniczenia: w obecności silnie utleniających środowisk lub w tzw. sour service (H2S) może być konieczne stosowanie specjalnych gatunków lub procedur kwalifikacji.

Budowa urządzeń medycznych i farmaceutycznych

  • Zastosowania: instrumenty chirurgiczne, implanty (częściej 316L), aparatura procesowa w produkcji farmaceutyków.
  • Uzasadnienie: biokompatybilność, łatwość mycia i pasywacji powierzchni, możliwość spełnienia rygorystycznych norm higienicznych.
  • Uwagi: w implantologii częściej stosuje się wersję niskowęglową (316L), a także stopy dedykowane medycynie.

Elementy architektury i konstrukcje narażone na korozję

  • Zastosowania: balustrady, elewacje, elementy małej architektury w strefach przybrzeżnych, instalacje morskie.
  • Uzasadnienie: estetyka powierzchni, odporność na korozję w warunkach morskich, długowieczność.
  • Dodatkowe korzyści: możliwość polerowania do wysokiego połysku oraz łatwość konserwacji.

Inne zastosowania obejmują przemysł spożywczy (sprzęt do przetwórstwa, silosy), energetykę (części kotłów i rurociągi), oraz produkcję sprzętu laboratoryjnego i chemicznego.

Właściwości austenityczne i ich wpływ na użytkowanie stali 1.4401

Struktura krystaliczna a plastyczność oraz wytrzymałość

Austenityczna, sieć typu FCC sprawia, że 1.4401 wykazuje:

  • Wysoką plastyczność– łatwość odkształceń plastycznych przy zachowaniu dużego wydłużenia, co ułatwia formowanie i tłoczenie.
  • Dobrą udarność– nawet przy niskich temperaturach stal zachowuje odporność na kruchość, co czyni ją przydatną w warunkach zewnętrznych i kriogenicznych.
  • Umocnienie przez obróbkę plastyczną– obróbka na zimno zwiększa wytrzymałość i twardość poprzez utwardzenie zmęczeniowe, co można wykorzystać do lokalnego wzmocnienia elementów.

Austenityczna struktura decyduje więc zarówno o przetwórczych możliwości, jak i o eksploatacyjnych zaletach stali.

Odporność na pękanie i zmęczenie materiału

  • Odporność na pękanie: 316 charakteryzuje się dobrą odpornością na pękanie spowodowane niskimi temperaturami i uderzeniami. W warunkach naprężeniowo-korozyjnych (SCC – stress corrosion cracking) austenityczne stale mogą być podatne w środowiskach chlorkowych przy wysokich temperaturach; 316 jest mniej podatna niż 304, ale nadal wymaga ostrożności.
  • Zmęczenie: odporność zmęczeniowa zależy od obróbki powierzchniowej, jakości spoin i obecności wżerów korozyjnych. Polerowanie i unikanie koncentratorów naprężeń poprawiają trwałość zmęczeniową.

Dla konstruktorów istotne jest uwzględnienie warunków pracy i zastosowanie odpowiednich procedur projektowych oraz utrzymaniowych.

Zachowanie w niskich i wysokich temperaturach

  • Niskie temperatury: doskonałe właściwości udarowe i zachowanie plastyczności sprawiają, że 1.4401 jest odpowiednia do zastosowań kriogenicznych (choć czasem preferuje się inne odmiany).
  • Wysokie temperatury: odporność na utlenianie dobre do pewnego zakresu; jednak długotrwała eksploatacja w temperaturach 400–800°C może prowadzić do sensytyzacji i pogorszenia odporności korozyjnej, jeśli nie zastosuje się wersji niskowęglowej lub stabilizowanej.

Projektując elementy pracujące w ekstremalnych temperaturach, należy uwzględnić zarówno mechaniczne, jak i korozyjne aspekty działania materiału.

Zasady konserwacji i ochrona stali kwasoodpornych austenitycznych

Metody czyszczenia i zapobiegania korozji

Dbanie o powierzchnię ze stali nierdzewnej jest kluczowe dla utrzymania jej właściwości:

  • Czyszczenie rutynowe: mycie wodą z detergentem, płukanie i osuszenie zapobiegają gromadzeniu chlorków i zanieczyszczeń.
  • Pasywacja chemiczna: stosowanie roztworów kwasu azotowego lub cytrynowego usuwa zanieczyszczenia i odnawia warstwę pasywną.
  • Polerowanie i wykończenie powierzchni: gładkie, polerowane powierzchnie mniej sprzyjają osadzaniu związków i wżerom.
  • Unikanie zanieczyszczeń krzyżowych: kontakt z węglowymi stalami lub narzędziami z węglowej stali może prowadzić do korozji punktowej; stosowanie narzędzi z nierdzewnych materiałów lub dokładne czyszczenie jest konieczne.

Regularna konserwacja przedłuża żywotność elementów i zmniejsza ryzyko awarii.

Typowe uszkodzenia i sposoby ich naprawy

Najczęściej obserwowane problemy to:

  • Pitting i korozja szczelinowa: naprawa polega na usunięciu zanieczyszczeń, higienizacji szczelin, ewentualnej wymianie elementów. W miejscach podatnych na te zjawiska lepszym wyborem są materiały bardziej odporne (np. duplex).
  • Uszkodzenia mechaniczne: zarysowania i głębsze uszkodzenia można naprawić poprzez szlifowanie, polerowanie i pasywację.
  • Korozja intergranularna (sensytyzacja): likwiduje się ją przez obróbkę cieplną (rozpuszczenie i szybkie schłodzenie) lub stosowanie wersji 316L/316Ti.

Szczegółowe procedury naprawcze zależą od rodzaju i stopnia uszkodzenia oraz warunków pracy elementu.

Znaczenie prawidłowej eksploatacji i warunków środowiskowych

Utrzymanie parametrów pracy zgodnych z zakładanymi warunkami projektowymi ma kluczowe znaczenie:

  • Zapewnienie odpowiedniej wentylacji, ograniczenie koncentracji chlorków w środowisku oraz kontrola temperatury redukują ryzyko korozyjne.
  • W instalacjach chemicznych stosowanie właściwych materiałów uszczelek i armatury minimalizuje lokalne punkty agresji chemicznej.
  • Systematyczna inspekcja, monitorowanie i szybka interwencja w przypadku zauważenia zmian stanu powierzchni przedłużają trwałość konstrukcji.

Dobre praktyki eksploatacyjne są często tańsze niż koszty wymiany elementów lub przestojów produkcyjnych.

Normy i certyfikaty dotyczące stali 1.4401 i AISI 316

Europejskie i międzynarodowe normy jakości

Wśród najważniejszych norm odnoszących się do stali 1.4401 znajdują się:

  • EN 10088– normy dotyczące gatunków i charakterystyk stali nierdzewnych.
  • EN ISO 3497 / EN 10028 / EN 10204– dotyczą dokumentacji, certyfikatów i testów materiałowych.
  • ASTM A240 / A276– standardy amerykańskie dotyczące płyt i prętów nierdzewnych.
  • ISO– międzynarodowe wytyczne dotyczące testów mechanicznych i korozyjnych.

Przestrzeganie tych norm gwarantuje jakość, powtarzalność i zgodność z wymaganiami projektowymi.

Certyfikacje zgodności i ich znaczenie w przemyśle

W praktyce przemysłowej często wymaga się:

  • Certyfikatów materiałowych 2.1, 3.1, 3.2 (EN 10204)– potwierdzających zgodność partii materiału z wymaganiami norm.
  • Certyfikatów jakości zakładu produkcyjnego jak ISO 9001, które świadczą o systemie zarządzania jakością w producenta.
  • Kwalifikacji higienicznych i medycznych w zastosowaniach farmaceutycznych i medycznych, dotyczących czystości chemicznej i mikrobiologicznej.

Brak odpowiednich certyfikatów często skutkuje odrzuceniem dostawy, zwłaszcza w branżach regulowanych.

Dokumentacja techniczna i śledzenie pochodzenia materiału

Traceability (śledzenie partii materiału) jest krytyczne w przemyśle:

  • Każda partia powinna mieć dokumentację zawierającą wyniki badań chemicznych, mechanicznych i testów korozyjnych.
  • Dla krytycznych zastosowań praktykowane są dodatkowe analizy, w tym spektrometria PMI, badania ultradźwiękowe i testy mikroskopowe.

Pełna dokumentacja pozwala na szybkie ustalenie przyczyn ewentualnych awarii i zapewnia zgodność z wymaganiami prawnymi i kontraktowymi.

Przyszłość i innowacje w zakresie stali nierdzewnych austenitycznych

Nowe technologie stopów i ich zalety

Rozwój materiałowy kieruje się w kilku kierunkach:

  • Redukcja zawartości niklu i molibdenu bez utraty właściwości poprzez dodanie innych pierwiastków (np. azotu) lub stosowanie nowych mikrostopów – cel: niższe koszty i mniejszy ślad środowiskowy.
  • Stale o zwiększonej odporności na pitting, duplexy i super-austenityczne stopy, które oferują lepsze właściwości w agresywnych środowiskach.
  • Materiały dostosowane do druku 3D (additive manufacturing)– zwłaszcza 316L jest już szeroko stosowane w druku proszkowym; rozwój technologii pozwala na tworzenie złożonych komponentów bez konieczności spawania.

Te innowacje zmieniają spektrum zastosowań stali nierdzewnych i otwierają nowe możliwości projektowe.

Środowiskowe aspekty produkcji i recyklingu

  • Recykling stali nierdzewnej jest efektywny i szeroko stosowany – złom nierdzewny jest cennym surowcem przy produkcji nowych stopów.
  • Ślad węglowy produkcji pozostaje wyzwaniem, zwłaszcza z uwagi na energochłonność procesów wytopu i przetopu oraz emisję CO2 związanej z produkcją niklu i molibdenu.
  • Alternatywy surowcowe i efektywność energetyczna w procesach wytopu (np. zwiększenie udziału energii z OZE, lepsza rafinacja) są przedmiotem intensywnych badań.

Zrównoważony rozwój w przemyśle stali nierdzewnych to zarówno wyzwanie, jak i źródło nowych technologii.

Rozwój zastosowań w nowoczesnych branżach

Nowe pola zastosowań obejmują:

  • Energetykę odnawialną– elementy turbin, instalacje morskie dla farm wiatrowych.
  • Przemysł półprzewodnikowy i high-tech– komponenty wymagające wysokiej czystości i stabilności chemicznej.
  • Medycyna regeneracyjna i implantologia– rozwój powierzchni i stopów dedykowanych długotrwałemu kontaktowi z organizmem.

Postęp technologiczny oraz wymagania środowiskowe i sanitarne napędzają innowacje wśród stali austenitycznych.

Podsumowanie zalet, ograniczeń i praktycznych aspektów użytkowania 1.4401 X5CrNiMo17-12-2

W praktycznym ujęciu stal 1.4401 (X5CrNiMo17-12-2 / AISI 316) oferuje kombinację zalet, które czyni ją jednym z najbardziej uniwersalnych materiałów inżynierskich:

  • Zalety:

– Wysoka odporność na korozję, szczególnie w środowiskach zawierających chlorki. – Dobra plastyczność, spawalność i udarność, co ułatwia produkcję i eksploatację. – Szeroka dostępność form i wyrobów, dobre wsparcie normatywne i certyfikacyjne. – Możliwość recyklingu i duża trwałość, co zmniejsza koszty eksploatacyjne w długim okresie.

  • Ograniczenia:

– Wyższy koszt surowca niż w przypadku podstawowych gatunków (np. 304) ze względu na zawartość Ni i Mo. – Ryzyko sensytyzacji w temperaturach pośrednich przy nieodpowiedniej obróbce, co ogranicza zastosowania w niektórych warunkach termicznych bez zastosowania wersji niskowęglowej lub stabilizowanej. – Potencjalna podatność na SCC w specyficznych warunkach chlorkowych i naprężeniowych.

  • Praktyczne aspekty użytkowania:

– Wybór między 316 a innymi gatunkami zależy od analizy środowiska pracy, kosztów cyklu życia i wymogów dotyczących bezpieczeństwa. – Prawidłowa obróbka cieplna, spawanie z użyciem właściwych materiałów i regularna konserwacja są warunkiem zachowania właściwości stali. – W aplikacjach krytycznych rozważa się użycie alternatyw (316L, 316Ti, duplex), jeśli wymagana jest większa odporność korozyjna lub wyższa wytrzymałość.

Stal 1.4401 jest więc materiałem o sprawdzonej historii i wszechstronnym zastosowaniu – to kompromis między odpornością korozyjną, właściwościami mechanicznymi i przystępnością kosztową, który czyni ją pierwszym wyborem w wielu gałęziach przemysłu.

Gotowe zestawienia wyrobów